Πώς υπολογίζεται η αποζημίωση του ΕΛ.Γ.Α.;
Η υποχρεωτική ασφάλιση του ΕΛ.Γ.Α. καλύπτει κλειστό κατάλογο ζημιογόνων αιτίων και αφορά την παραγωγή της χρονιάς, όχι το φυτικό κεφάλαιο. Ζημιά έως και είκοσι τοις εκατό της παραγωγής του αγροτεμαχίου κατά κανόνα δεν αποζημιώνεται· πάνω από αυτό, ο Κανονισμός δίνει ογδόντα οκτώ τοις εκατό του πάνω από δεκαπέντε τοις εκατό ποσοστού. Η ασφαλιζόμενη αξία ορίζεται διοικητικά. Εδώ είναι πώς προκύπτει το ποσό.
Τι καλύπτει ο Κανονισμός και τι όχι;
Ο Κανονισμός Ασφάλισης Φυτικής Παραγωγής του ΕΛ.Γ.Α. δεν καλύπτει «κάθε ζημιά στην καλλιέργεια». Απαριθμεί ζημιογόνα αίτια, και ό,τι δεν είναι στον κατάλογο βρίσκεται εκτός. Τα φυσικά αίτια που ονομάζει είναι χαλάζι, παγετός, ανεμοθύελλα, πλημμύρα, καύσωνας και ηλιακή ακτινοβολία, υπερβολικές ή άκαιρες βροχοπτώσεις, χιόνι και θάλασσα. Προστίθενται ζημιές από άγρια ζώα: αρκούδα, αγριογούρουνα και άγρια κουνέλια σε καθορισμένες περιοχές.
Το δεύτερο όριο είναι λιγότερο γνωστό και πιο καθοριστικό: ασφαλίζεται η παραγωγή, όχι το φυτό. Το άρθρο 4 του Κανονισμού ορίζει ότι «οι ζημιές που προκαλούνται στο φυτικό κεφάλαιο ή που επιδρούν μειωτικά στην παραγωγή της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου, δεν καλύπτονται ασφαλιστικά, εκτός της καλλιέργειας των σπαραγγιών». Ένα δέντρο που καταστρέφεται και η επόμενη σοδειά που χάνεται μαζί του είναι δύο διαφορετικά μεγέθη, και ο Κανονισμός αποζημιώνει μόνο τη σοδειά της χρονιάς.
Πώς προκύπτει το ποσό της αποζημίωσης;
Από δύο ξεχωριστά βήματα, και τα δύο γραμμένα στον Κανονισμό. Το πρώτο ορίζει την ασφαλιζόμενη αξία της παραγωγής: τον αριθμό των στρεμμάτων όπως δηλώνονται στην Ενιαία Δήλωση Καλλιέργειας/Εκτροφής, τη μέση παραγωγή κατά στρέμμα και είδος ανά γεωγραφική περιοχή, και την αξία του παραγόμενου προϊόντος ανά κιλό ή τεμάχιο, όπως καθορίζεται στην εκάστοτε ισχύουσα κοινή υπουργική απόφαση. Είναι δηλαδή διοικητικά καθορισμένο μέγεθος, όχι η τιμή στην οποία πουλάτε ούτε το κόστος να ξαναφυτέψετε.
Το δεύτερο βήμα εφαρμόζει το ελάχιστο όριο απαλλαγής. Ζημιά έως και 20% της συνολικής παραγωγής του αγροτεμαχίου που ζημιώθηκε, κατ' είδος και ποικιλία καλλιέργειας, δεν καλύπτεται ασφαλιστικά. Αν η ζημιά είναι μεγαλύτερη από 20%, ο ΕΛ.Γ.Α. «καταβάλλει αποζημίωση ίση προς το ποσοστό 88%, του πάνω από 15% ποσοστού ζημιάς». Το κατώφλι μετριέται ανά αγροτεμάχιο και ανά είδος και ποικιλία — όχι στο σύνολο της εκμετάλλευσης. Το ίδιο άρθρο επιτρέπει το όριο αυτό να αυξηθεί ή να μειωθεί για συγκεκριμένες καλλιέργειες ή ασφαλισμένους, με απόφαση του Δ.Σ. του ΕΛ.Γ.Α. εγκεκριμένη από τον Υπουργό, οπότε τα ποσοστά είναι ο κανόνας και όχι σταθερά.
Τα δύο βήματα μαζί εξηγούν γιατί το ποσό που καταβάλλεται δεν ταυτίζεται με το ποσό της ζημιάς, ακόμη και σε ολική απώλεια της σοδειάς. Ο πίνακας κάνει την αριθμητική πάνω σε μια υποθετική ασφαλιζόμενη αξία 10.000 ευρώ.
| Ποσοστό ζημιάς | Ποσοστό αποζημίωσης | Αποζημίωση | Μη αποζημιούμενο μέρος |
|---|---|---|---|
| 15% | 0% — κάτω από το κατώφλι | 0 € | 1.500 € |
| 20% | 0% — έως και 20% δεν καλύπτεται | 0 € | 2.000 € |
| 30% | 13,2% | 1.320 € | 1.680 € |
| 50% | 30,8% | 3.080 € | 1.920 € |
| 100% | 74,8% | 7.480 € | 2.520 € |
Απλή αριθμητική πάνω στα ποσοστά του Κανονισμού, με υποθετική ασφαλιζόμενη αξία. Δεν είναι πρόβλεψη για συγκεκριμένη υπόθεση: η ασφαλιζόμενη αξία ορίζεται διοικητικά, και το όριο απαλλαγής μπορεί να μεταβληθεί με απόφαση του Δ.Σ. του ΕΛ.Γ.Α. εγκεκριμένη από τον Υπουργό.
Τι κοιτάτε στα δικά σας έγγραφα;
Έξι σημεία, με τους όρους όπως τυπώνονται στα ελληνικά έγγραφα και την αγγλική τους απόδοση.
| Τι ψάχνετε | Όρος στο έγγραφο | Στα αγγλικά | Πού βρίσκεται |
|---|---|---|---|
| Οι εκτάσεις που δηλώθηκαν | Ενιαία Δήλωση Καλλιέργειας/Εκτροφής | Single crop and livestock declaration | Στη δήλωση της χρονιάς, σε στρέμματα κατ' είδος και ποικιλία |
| Η βάση του ποσού | Ασφαλιζόμενη αξία της φυτικής παραγωγής | Insured value of the crop production | Κανονισμός, άρθρο 3 |
| Το κατώφλι | Ελάχιστο όριο απαλλαγής | Minimum deductible | Κανονισμός, άρθρο 7 |
| Πάνω σε τι μετριέται | Συνολική παραγωγή του αγροτεμαχίου, κατ' είδος και ποικιλία | Total production of the damaged parcel, by crop and variety | Κανονισμός, άρθρο 7 |
| Τι μένει εκτός | Ζημιές στο φυτικό κεφάλαιο | Damage to the plant capital | Κανονισμός, άρθρο 4 |
| Αν υπάρχει και ιδιωτικό ασφαλιστήριο | Καλυπτόμενοι κίνδυνοι / εξαιρέσεις | Covered perils / exclusions | Στον πίνακα καλύψεων και στις εξαιρέσεις του δικού σας ασφαλιστηρίου |
Ο Κανονισμός είναι δημόσιο κείμενο και παρατίθεται στις πηγές. Τι ισχύει για μια συγκεκριμένη δήλωση ή ένα συγκεκριμένο αγροτεμάχιο φαίνεται μόνο από τα δικά σας έγγραφα.
Τι κάνει με αυτό το PolicyWallet;
Λιγότερα από όσα ίσως περιμένετε, και αξίζει να ειπωθεί καθαρά. Το PolicyWallet διαβάζει ασφαλιστήρια που ανεβάζετε εσείς. Δεν συνδέεται με τον ΕΛ.Γ.Α., δεν υπολογίζει αποζημίωση ΕΛ.Γ.Α. και δεν γνωρίζει τι θα καταβληθεί σε μια συγκεκριμένη υπόθεση. Τα ποσοστά αυτής της σελίδας είναι του Κανονισμού, όχι δικά μας.
Αν υπάρχει ιδιωτικό ασφαλιστήριο για την εκμετάλλευση ή για την ίδια καλλιέργεια, αυτό είναι το έγγραφο που μπορεί να διαβάσει: ποιους κινδύνους ονομάζει, ποια ποσά και απαλλαγές ορίζει, τι καταγράφει ως εξαιρέσεις — και πού σιωπά. Όταν το έγγραφο δεν αναφέρει κάτι, το PolicyWallet το δηλώνει ως μη καταγεγραμμένο· δεν το συμπεραίνει και δεν το εκλαμβάνει ως κάλυψη.
Ανεβάζετε το PDF και οι καλύψεις, τα όρια και οι εξαιρέσεις εμφανίζονται σε απλά ελληνικά, στην ίδια σελίδα με το πρωτότυπο έγγραφο — ώστε να δείτε δίπλα-δίπλα τι αναλαμβάνει το ιδιωτικό κείμενο και τι αφήνει στον κλειστό κατάλογο του Κανονισμού.
Συχνές ερωτήσεις
Γιατί μια ζημιά 20% δεν αποζημιώνεται;
Γιατί ο Κανονισμός ορίζει, κατά κανόνα, ελάχιστο όριο απαλλαγής: ζημιά έως και 20% της συνολικής παραγωγής του αγροτεμαχίου, κατ' είδος και ποικιλία, δεν καλύπτεται ασφαλιστικά. Πάνω από αυτό το όριο καταβάλλεται αποζημίωση ίση προς το 88% του πάνω από 15% ποσοστού ζημιάς, οπότε η μετάβαση από το 20% προς τα πάνω δεν είναι σταδιακή.
Η ασφαλιζόμενη αξία είναι η τιμή που πουλάω;
Όχι κατά τον Κανονισμό. Ορίζεται από τρία μεγέθη: τα στρέμματα όπως δηλώθηκαν, τη μέση παραγωγή κατά στρέμμα και είδος ανά γεωγραφική περιοχή, και την αξία ανά κιλό ή τεμάχιο που καθορίζεται με κοινή υπουργική απόφαση. Οι τιμές ανά κιλό επανεκδίδονται περιοδικά, οπότε δεν παραθέτουμε κάποια εδώ.
Βρήκα διαφορετική λίστα κινδύνων — ποια ισχύει;
Αξίζει να κοιτάξετε τη χρονολογία του κειμένου που διαβάζετε. Η σελίδα αυτή στηρίζεται στον Κανονισμό του 2011 (ΦΕΚ Β΄ 1668/27.07.2011) και στις τροποποιήσεις του έως τις 20-06-2025. Κυκλοφορεί και παλαιότερο κείμενο του 1998 με διαφορετικό κατάλογο ζημιογόνων αιτίων — δεν περιλαμβάνει την ηλιακή ακτινοβολία. Ο κατάλογος των ισχυόντων κειμένων και των τροποποιήσεων είναι στο θεσμικό πλαίσιο του ΕΛ.Γ.Α., στις πηγές παρακάτω.
Καλύπτεται η ζημιά στα ίδια τα δέντρα;
Ο Κανονισμός λέει ότι δεν καλύπτονται ασφαλιστικά οι ζημιές που προκαλούνται στο φυτικό κεφάλαιο ή που επιδρούν μειωτικά στην παραγωγή της επόμενης καλλιεργητικής περιόδου, με εξαίρεση την καλλιέργεια των σπαραγγιών. Η αποζημίωση αφορά την παραγωγή της χρονιάς που ζημιώθηκε.